Ujemny bilans energetyczny po wycieleniu

Po porodzie zapotrzebowanie energetyczne krowy wzrasta przede wszystkim wraz z rozpoczęciem intensywnej produkcji mleka. Jednocześnie w okresie okołoporodowym krowy zwykle pobierają mniej suchej masy niż później w laktacji. Powstaje ujemny bilans energetyczny, czyli organizm zużywa więcej energii, niż otrzymuje wraz z dawką pokarmową.

Krowa uruchamia wtedy zapasy tłuszczu. Uwolnione kwasy tłuszczowe trafiają m.in. do wątroby, która wykorzystuje je w przemianach energetycznych. Umiarkowana mobilizacja rezerw jest fizjologiczną częścią początku laktacji. Zbyt intensywna może jednak przeciążyć metabolizm i sprzyjać gromadzeniu tłuszczu w wątrobie oraz wzrostowi stężenia ciał ketonowych.

Dlaczego niektóre krowy chudną szybciej?

Tempo utraty kondycji zależy od przygotowania krowy do wycielenia, pobrania paszy po porodzie, wydajności mlecznej oraz stanu zdrowia. Problem częściej dotyczy krów nadmiernie otłuszczonych przed porodem. Takie zwierzęta mogą pobierać mniej suchej masy w okresie przejściowym, przez co szybciej wykorzystują własne rezerwy energetyczne.

Znaczenie mają również warunki utrzymania. Ograniczony dostęp do stołu paszowego, częste zmiany grupy, niewystarczająca ilość miejsca do odpoczynku, stres cieplny czy problemy zdrowotne mogą obniżać pobranie paszy. Metritis, mastitis, kulawizna lub zaburzenia gospodarki wapniowej również często odbijają się na apetycie.

W okresie przejściowym żywienie powinno więc wspierać możliwie wysokie pobranie suchej masy i odpowiadać rosnącemu zapotrzebowaniu zwierzęcia. W określonych sytuacjach częścią strategii żywieniowej mogą być także preparaty dla bydła na okres okołoporodowy, przeznaczone m.in. do uzupełniania energii lub składników mineralnych.

Kiedy utrata kondycji powinna niepokoić?

Samo chudnięcie po wycieleniu nie oznacza jeszcze choroby. Hodowca powinien jednak zwrócić uwagę na tempo zmian i zachowanie krowy. Sygnałem do dokładniejszej kontroli są zwłaszcza:

  • wyraźny spadek apetytu,
  • szybka utrata widocznych rezerw tłuszczowych,
  • obniżenie produkcji mleka,
  • osowiałość lub niechęć do pobierania paszy treściwej,
  • suchy kał i widocznie „pusty” dół głodowy,
  • problemy zdrowotne pojawiające się w pierwszych tygodniach laktacji.

Szybka utrata kondycji wraz ze spadkiem pobrania paszy może towarzyszyć ketozie. Zaburzenie często rozwija się w pierwszych tygodniach po porodzie i nie zawsze daje od razu wyraźne objawy kliniczne.

Jak ograniczyć nadmierne chudnięcie po wycieleniu?

Pracę nad kondycją świeżo wycielonej krowy trzeba prowadzić już przed porodem. Zwierzę nie powinno wchodzić w okres zasuszenia ani z nadmiernymi zapasami tłuszczu, ani z wyraźnym niedoborem kondycji. Po wycieleniu trzeba natomiast kontrolować pobranie paszy, dostęp do świeżej wody, strukturę i stabilność dawki oraz komfort przy stole paszowym.

Regularna ocena BCS pozwala wychwycić krowy, które tracą rezerwy szybciej niż pozostała część grupy. Gwałtownego chudnięcia nie należy traktować wyłącznie jako naturalnego następstwa wysokiej mleczności. Może ono sygnalizować zbyt głęboki deficyt energetyczny albo rozwijające się zaburzenie zdrowotne.

Jeśli szukasz preparatów dla krów w okresie okołoporodowym, zapoznaj się z ofertą Trans Feed. Obejmuje ona m.in. mieszanki uzupełniające niedobory energetyczne oraz produkty wspierające gospodarkę mineralną bydła w czasie, gdy wymagania organizmu gwałtownie rosną.