Uprawa pomidorów w tunelu daje rośliny wcześniej niż na polu, ale tylko wtedy, gdy zapewni się im właściwą temperaturę, wilgotność powietrza i systematyczne przewietrzanie - bez tego tunel szybciej szkodzi niż pomaga. Poniżej konkretne parametry i czynności pielęgnacyjne, które decydują o zdrowiu i plonie roślin od sadzenia do zbioru.
Jakie warunki potrzebują pomidory w tunelu foliowym
Pomidory najlepiej rosną w temperaturze 20-25°C w dzień i nie niższej niż 15°C w nocy. W tunelu bez wentylacji temperatura w słoneczny dzień może przekroczyć 35°C już przed południem, co powoduje zrzucanie pyłku i opadanie zawiązków kwiatowych. Dlatego uprawa pomidorów w tunelu foliowym wymaga otwieranych drzwi czołowych i najlepiej wywietrzników bocznych lub szczytowych.
Wilgotność powietrza powinna utrzymywać się w granicach 60-70%. Zbyt suche powietrze utrudnia zapylanie, a zbyt wysokie sprzyja zarazie ziemniaka i szarej pleśni - chorobom, które w zamkniętej przestrzeni tunelu rozwijają się znacznie szybciej niż na otwartym polu. Higrometr wewnątrz konstrukcji to niewielki koszt, który pozwala reagować zanim pojawią się pierwsze plamy na liściach.
Światło ma znaczenie równie duże jak temperatura. Folia ograniczająca dostęp promieni UV opóźnia dojrzewanie i wybarwianie owoców, więc warto wybierać folię o wysokiej przepuszczalności światła, przeznaczoną specjalnie do uprawy warzyw ciepłolubnych.
Nawadnianie i nawożenie pod folią
Pomidory pod folią nie dostają naturalnych opadów, więc całe podlewanie leży w rękach uprawiającego. Najlepszym rozwiązaniem jest nawadnianie kapilarne lub kroplowe prowadzone przy nasadzie rośliny, ponieważ zwilżanie liści zwiększa ryzyko chorób grzybowych. W okresie owocowania roślina potrzebuje regularnej, ale nie nadmiernej wilgotności gleby - wahania między suszą i przelaniem powodują pękanie owoców i tzw. suchą zgniliznę wierchołkową.
Nawożenie przy uprawie pomidorów pod folią powinno być podzielone na etapy:
- przed sadzeniem - nawóz wieloskładnikowy wzbogacony w fosfor, wspierający rozwój korzeni;
- w fazie wegetatywnej - azot w umiarkowanych dawkach, żeby nie rozbudować nadmiernie pędów na koszt owoców;
- od zawiązywania pierwszych gron - potas i wapń, kluczowe dla jędrności i smaku owoców.
W tunelu, gdzie gleba nie jest wypłukiwana przez deszcz, sole mineralne łatwo się kumulują - warto raz na sezon sprawdzić odczyn i zasolenie podłoża, zwłaszcza jeśli tunel stoi na tym samym miejscu od kilku lat.
Formowanie, podpory i przewietrzanie - codzienna pielęgnacja
Rośliny prowadzone w tunelu warto formować do jednego lub dwóch pędów, regularnie usuwając zasuszki (boczne pędy wyrastające z kątów liści). Ograniczenie liczby pędów zwiększa przepływ powietrza między roślinami, co w zamkniętej przestrzeni ma większe znaczenie niż na polu.
Podpory - tyczki, sznurki prowadzone od konstrukcji tunelu lub siatki - są niezbędne, bo w tunelu rośliny często rosną wyżej niż na polu dzięki cieplejszemu mikroklimatowi. Sznurek prowadzący od górnej konstrukcji do podstawy rośliny to najczęściej wybierane rozwiązanie, bo oszczędza miejsce między rzędami.
Przewietrzanie to codzienny obowiązek, nie czynność sezonowa. W ciepłe dni drzwi i wywietrzniki otwiera się od rana, a zamyka pod wieczór, gdy temperatura zaczyna spadać. Latem, przy pełnym słońcu, dobrze sprawdza się także zacienianie folią z pasami redukującymi promieniowanie, jeśli temperatura wewnątrz mimo wentylacji przekracza 32-33°C.
Uprawa pomidorów w donicach pod folią
Nie każdy tunel ma glebę przygotowaną pod uprawę w gruncie - część ogrodników prowadzi uprawę pomidorów w donicach pod folią, zwłaszcza na małych działkach lub w tunelach ustawionych na utwardzonym podłożu. Donice o objętości minimum 15-20 litrów na roślinę pozwalają uzyskać przyzwoity plon, choć mniejszy niż z uprawy gruntowej.
W donicach podłoże wysycha znacznie szybciej niż w gruncie, więc podlewanie trzeba prowadzić częściej - w upalne dni nawet raz dziennie. Z tego samego powodu warto stosować podłoże z dodatkiem materiału zatrzymującego wodę, np. keramzytu na dnie lub hydrożelu wymieszanego z substratem.
Donice ułatwiają też rotację odmian i przesuwanie roślin w cieniu w najgorętszych okresach, co bywa praktyczne w niewielkich tunelach, gdzie trudno o pełną kontrolę mikroklimatu w każdym miejscu konstrukcji.
Najczęstsze błędy zgłaszane przez ogrodników
Kto szuka porad na temat uprawy pomidorów pod folią krok po kroku, trafia zwykle na fora ogrodnicze, gdzie powtarzają się te same problemy. Najczęściej opisywane błędy to:
- zbyt gęste sadzenie - w tunelu, gdzie i tak jest cieplej i wilgotniej, ogranicza to przepływ powietrza i przyspiesza choroby;
- brak przewietrzania w chłodne, ale słoneczne dni - temperatura wewnątrz rośnie mimo niskiej temperatury na zewnątrz;
- podlewanie po liściach wieczorem - wilgoć utrzymująca się przez noc to prosta droga do zarazy;
- zbyt późne usuwanie dolnych, starzejących się liści, które ułatwiają rozwój chorób grzybowych.
Na forach dotyczących uprawy pomidorów pod folią pojawiają się też pytania o odmiany najlepiej znoszące warunki tunelowe - z praktyki ogrodników wynika, że odmiany odporne na zarazę i pękanie owoców radzą sobie lepiej w zamkniętej, wilgotnej przestrzeni niż odmiany typowo polowe.
Podsumowanie
Powodzenie uprawy w tunelu zależy od utrzymania stabilnej temperatury, umiarkowanej wilgotności i regularnego przewietrzania, a nie od samego faktu osłonięcia roślin folią. Niezależnie od tego, czy pomidory rosną w gruncie czy w donicach, kluczowe jest codzienne monitorowanie mikroklimatu i szybka reakcja na pierwsze oznaki stresu roślin - suszy, przegrzania albo nadmiaru wilgoci.
